Sanchar Saathi App म्हणजे काय? हरवलेला मोबाईल शोधणे, IMEI Block व SIM Fraud Check – संपूर्ण मराठी मार्गदर्शक (2025)

परिचय : Sanchar Saathi App का महत्वाचा आहे?

आजच्या डिजिटल जगात मोबाइल चोरी, SIM फसवणूक, अनधिकृत कॉलिंग, आणि नकली सिम कार्ड यांचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे. लोकांचा मोबाईल चोरीला गेला की त्यातील वैयक्तिक डेटा, बँकिंग माहिती, OTP, फोटो–व्हिडिओ चुकीच्या हातात जाण्याचा धोका वाढतो.

या समस्येवर उपाय म्हणून भारत सरकारने Sanchar Saathi App आणि CEIR Portal सुरू केले आहेत. यामुळे नागरिकांना मोबाईल ब्लॉक, IMEI tracking, फसवणूक SIM तपासणी आणि मोबाईल unblocking करता येते.

जर तुमचा मोबाईल हरवला असेल तर तुम्ही Sanchar Saathi App चा उपयोग करून तुमचा मोबईल आरामात शोधू शकता तुम्ही त्वरित IMEI track करून मोबाईल ब्लॉक करू शकता. जर तुम्हाला Scam call येत असतील तर तुम्ही त्याला Sanchar Saathi App च्या सहाय्याने direct रीपोर्ट करू शकता व त्यावर Action घेऊ शकता.

तर चला Sanchar Saathi App म्हणजे काय ? तो कसा काम करतो ? या अ‍ॅप चे फायदे तोटे काय ? ते आपण आता सविस्तर जाणून घेऊया.

Sanchar Saathi App म्हणजे काय?

Sanchar Saathi हे दूरसंचार विभाग (DoT – Department of Telecommunications, Government of India) यांनी विकसित केलेले एक अधिकृत सरकारी App व Portal आहे.

याचा मुख्य उद्देश:

• हरवलेला मोबाइल ब्लॉक करणे
• चोरीला गेलेला मोबाइल ट्रॅक करणे
• चुकीच्या व्यक्तीच्या ताब्यातील मोबाइलचे IMEI नंबर निष्क्रिय करणे
• फसवणूक SIM connections तपासणे (TAFCOP फीचर)

हे अ‍ॅप वापरकर्त्याला सुरक्षित डिजिटल अनुभव देण्यासाठी बनवले गेले आहे.

Sanchar Saathi App कोणी विकसित केला?

Sanchar Saathi हे अ‍ॅप भारत सरकारच्या Department of Telecommunications (DoT) आणि CEIR (Central Equipment Identity Register) यांच्या संयुक्त सहकार्याने विकसित केले आहे.

या सरकारी प्रकल्पाचा उद्देश आहे:

• नागरिकांच्या मोबाईलच्या सुरक्षिततेचे संरक्षण
• सायबर क्राईम कमी करणे
• चोरी झालेला मोबाईल वापरण्यापासून रोखणे

Sanchar Saathi App कशासाठी वापरतात?

Sanchar Saathi App च्या प्रमुख सुविधा:

1. हरवलेला मोबाईल Block/Unblock

मोबाइल हरवला की आपण IMEI नंबरद्वारे संपूर्ण भारतभर त्या मोबाइलचा वापर पूर्णपणे बंद करू शकता.

2. IMEI Tracker – मोबाइल शोधण्यासाठी मदत

चोरीला गेलेला किंवा हरवलेला मोबाइल सक्रिय झाला की DoT तुम्हाला सूचना पाठवते.

3. SIM Fraud Check (TAFCOP)

आपल्या नावावर किती SIM नोंदणीकृत आहेत हे पाहता येते.
अनोळखी सिम नंबर सापडल्यास तक्रार करता येते.

4. Device Information Report

IMEI नंबर टाकल्यास त्या डिव्हाइसचा इतिहास पाहता येतो:

• Active status
• Previous misuse
• Fake IMEI detection

CEIR म्हणजे काय आणि त्याचा Sanchar Saathi सोबत संबंध?

CEIR (Central Equipment Identity Register) हा भारतातील सर्व मोबाईल IMEI नंबरचा मुख्य डेटाबेस आहे.

Sanchar Saathi App CEIR सोबत जोडलेले असल्यामुळे:

• IMEI ब्लॉक करणे
• IMEI ट्रॅक करणे
• Duplicate IMEI ओळखणे
  हे सर्व सुरक्षितपणे करता येते.

CEIR हा भारतातील हरवलेल्या मोबाइलसाठी सर्वात शक्तिशाली सरकारी सिस्टम आहे.

Sanchar Saathi App कसा वापरावा? (Step-by-Step मार्गदर्शक)

Step 1 – App Download / Portal Visit

Android आणि iPhone दोघांवर उपलब्ध.

किंवा वेबसाइटला भेट द्या:
👉 https://sancharsaathi.gov.in

Step 2 – Mobile Number व OTP Login

आपला मोबाइल नंबर टाका आणि OTP ने लॉगिन करा.

Step 3 – Device/IMEI माहिती भरा

आपल्या हरवलेल्या मोबाइलचे IMEI नंबर टाका (2 IMEI असेल तर दोन्ही).

Step 4 – Complaint Register करा

• Device स्थान
• हरवण्याची तारीख
• Police FIR (ऐच्छिक)
  सर्व भरा.

Step 5 – Status Track करा

Portal मध्ये “Track Complaint” मध्ये आपला request status पाहता येतो.

हरवलेला मोबाईल Block कसा करावा? (Full Guide)

1. Sanchar Saathi Portal उघडा
2. “Block Lost Mobile” निवडा
3. IMEI नंबर टाका
4. Mobile नंबर व info भरा
5. Identity proof upload करा
6. Submit करा

देशभरातील सर्व sim नेटवर्कवर तुमचा फोन ब्लॉक होईल.

हरवलेला मोबाईल Unblock कसा करावा?

मोबाइल परत मिळाल्यास:

1. “Unblock Mobile” पर्याय निवडा
2. Complaint ID टाका
3. Proof upload करा
4. Unblock request submit करा

SIM Fraud कसा तपासावा? (TAFCOP Features)

TAFCOP म्हणजे “Telecom Analytics for Fraud Management”.
यामध्ये तुमच्या Aadhaar/Mobile नंबरवर किती SIM घेतल्या आहेत हे दिसते.

तपासण्यासाठी:

1. Sanchar Saathi Portal वर “Know Your Mobile Connections”
2. Mobile नंबर टाका
3. OTP verify करा
4. तुमच्या नावावरचे सर्व SIM नंबर दिसतील

जर कोणता नंबर संशयास्पद असेल तर “Report” वर क्लिक करा.

Sanchar Saathi App चे फायदे

• हरवलेला मोबाइल 5 मिनिटांत ब्लॉक
• फसवणूक SIM लगेच रिपोर्ट
• मोबाइल misuse ची शक्यता कमी
• सरकारी, सुरक्षित आणि मोफत सेवा
• IMEI ट्रॅकिंग सोपे
• Fraud activity वर जलद कारवाई
• भारतातील Telecom सुरक्षा वाढवते

Sanchar Saathi App चे तोटे / मर्यादा

• Sanchar Saathi App डाऊनलोड केल्यानंतर अ‍ॅप फोन ची संपूर्ण डेटा permissions मागते त्यात तुमचा Contact, SMS ते तुमची फोन गॅलरी फोटोस विडिओ , पर्सनल डॉक्युमेंट्स आदींचा access घेते.
• IMEI ब्लॉक केल्यावर तात्काळ शोध मिळत नाही
• चुकीची माहिती दिल्यास request reject होऊ शकते
• सर्व सुविधा वापरण्यासाठी मोबाइल नेटवर्क आवश्यक
• Non-smartphones वापरकर्त्यांसाठी मर्यादित उपयोग

निष्कर्ष – 2025 मधील भारतातील सर्वात सुरक्षित Telecom Tool

Sanchar Saathi App हे मोबाइल चोरी, SIM फसवणूक आणि डेटा सुरक्षा समस्यांवर भारत सरकारने दिलेले सर्वात प्रभावी आणि उपयुक्त साधन आहे.
2025 मध्ये हा App प्रत्येक मोबाइल वापरकर्त्यासाठी अत्यंत आवश्यक बनला आहे.

हरवलेल्या किंवा चोरीला गेलेल्या मोबाइलसाठी हा App सुरक्षितता आणि विश्वास देतो.

FAQ

1. Sanchar Saathi App मोफत आहे का?

   होय, ही पूर्णपणे मोफत सरकारी सेवा आहे.

2. IMEI ब्लॉक केल्यावर मोबाइल कुठे आहे हे कळते का?

   होय, फोन नेटवर्कवर सक्रिय झाल्यावर DoT कडून सूचना मिळू शकते.

3. FIR आवश्यक आहे का?

   FIR आवश्यक नाही, परंतु अधिक विश्वासार्हता वाढते.

4. IMEI unblock करण्यास किती वेळ लागतो?

   सामान्यतः 24–48 तास.